Image: 

حسین کمالی
کتاب بلند دانشگاههای بزرگ امريکا اندکی بيش از يک ماه پيش منتشر شد، و بسرعت و حدّت مجادلاتی را در برخی محافل دانشگاهی و نهادهای سياستگذاری علمی بر انگيخت. اين هفته فرصتی دست داد تا با نويسنده ديدار کنم و پاره ای از نکته ها و دانستنيهای کتاب ششصد و اند صفحه ایش را مستقيماً از او بشنوم. يادداشت حاضر در معرفی مختصر اين کتاب پراطلاع است.

عنوان کتاب: دانشگاههای بزرگ امريکا: راه برتری، ضرورت ملی، و دلايل حمايت از آنها (The Great American University: Its Rise to Preeminence, Its Indispensible National Role, Why It Must Be Protected )؛ نويسنده: جاناتان کول (Jonathan Cole)؛ زمان چاپ در امريکا: ژانويه سال 2010؛ ناشر: Public Affairs؛ قيمت پشت جلد: 35.00$

Image: 

گفت وگو با دکتر مقصود فراستخواه
-پیش از هرچیز درباره عنوان کتاب می پرسم، چرا واژه «سوانح» را به کار گرفته اید؟

Image: 

دکتر محمدجواد غلامرضاکاشي*

کتاب سرگذشت و سوانح دانشگاه در ایران را به لطف نویسنده فرهیخته آن، پیش از انتشار خوانده بودم. با توجه به ضعف حافظه به جای جزییات و مفردات، بصیرت های عمیق و ماندگار اثر است که در ذهن و روانم بر جای می ماند. آنچه از کتاب دکتر مقصود فراستخواه در ذهنم باقی مانده، تصویر کلی از دانشگاه ایرانی در مقایسه با دانشگاه غربی است. نکته های بدیعی که دکتر فراستخواه در این زمینه عرضه کرده اند چندان ماندگار بودند که هر از چندی در فضای دانشگاهی دوباره در ذهنم زنده شوند و تاملات تازه برانگیزند.

Image: 

دکتر محمد امين قانعی راد*

پدیده دانشگاه را می توان از زوایای گوناگون بررسی کرد. دانشگاه بر مبنای رویکرد نهادگرا، خود یک نهاد اجتماعی است که در ارتباط پویا و مستمر با سایر نهادهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی شکل می گیرد و رشد پیدا می کند. بر این اساس دانشگاه و آموزش عالی را نمی توان جدا از زمینه اجتماعی آن مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار داد. دکتر مقصود فراستخواه در کتاب تازه خود با عنوان «سرگذشت و سوانح دانشگاه در ایران» با این رویکرد به بررسی تاریخی آموزش عالی و تحولات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی موثر بر آن می پردازد. این کتاب نسبتاً مفصل و 780 صفحه یی که به تازگی به وسیله «موسسه خدمات فرهنگی رسا» انتشار یافته است، کمبود یک نگاه تاریخی و جامعه شناختی به پدیده دانشگاه در ایران را برای علاقه مندان به مطالعات آموزش عالی برطرف می سازد.

Image: 

احمدرضا روشن*
گسترش آموزش عالی نهضتی جهانی است که حد و مرز نمی شناسد. این رویکرد باعث شده آموزش عالی به عنوان یک نقطه کانونی که پیشرفت جوامع را در سایر زمینه ها تسریع می کند توجه بسیاری را به خود جلب کند. به همین خاطر کشورها بر آن شدند نظام آموزش عالی خود را تا سرحد توان گسترش دهند. از این رو، درک اهمیت آموزش عالی از سوی کشورهای جهان باعث شده توسعه آموزش عالی در اولویت سیاستگذاری های آموزشی آنها قرار گیرد به طوری که تعداد دانشجویان جهان از 13 میلیون نفر در سال 1960 با بیش از 10 برابر افزایش به 136 میلیون نفر در سال 2006 افزایش یافته است.