قحطی امانت علمی در ایران
دكتر احمد صدری٭
فرهنگ دانشگاهی ایران در کف شیر نر خونخواره «عدم امانت علمی» گرفتار است ولی ناامید نشویم که تسلیم و رضا تنها چاره ما نیست. چاره جدیگرفتن بیماری و یافتن مداوای اساسی است نه حمله به علایم مرض. البته نخست باید عمق فاجعه را وجدان کنیم، که با دو رسوایی اخیر دکترای مجعول وزیر مملکت و مقاله علمی «ببر و بچسبان» مدرس دانشگاهی که کارش تربیت مدرس دانشگاه است نباید کار سختی باشد. بدتر از وزیر جاعل مدرك، مدافعان اویند که بهجای سرافکندگی در کنج اعتذار آب را گلآلود و شهر را شلوغ کرده و برای دستمال یک مدرک مجعول میخواهند قیصریه همه مدرکداران را به آتش بکشند. آنان که رایت اخلاق و معنویت را در مجامع مختلف موعظه میکنند بدانند که توجیه و تبرئه این نادرستیها در این سطح از نظرها پنهان نیست و دور نیست که از عطار پرگو بپرسند که این مشک چرا خود نمیبوید؟
آسیبشناسی تقلب و سرقت علمی در دانشگاهها و مراكز پژوهشی ایران
قابل توجه گینس
دكتر حسین آخانی
این روزها تقلب علمی یك عضو هیات علمی یكی از دانشگاههای غیردولتی شمال ایران از یك محقق استرالیایی بازتاب گستردهای در محافل علمی كشور داشته است. در گفتوگوهای خودمانی برخوردهای مختلفی با این پدیده میشود. بعضی معتقدند بایستی با ایشان به شدت برخورد كرد و محیطهای علمی را از وجود چنین افرادی پاك كرد. عدهای معتقدند دزدی علمی پدیدهای شایع در محیطهای علمی ایران است و این بنده خدا اینقدر ساده بوده كه بدون دستكاری در اصل مقاله فقط نام خود را جایگزین مولف اصلی كرده است.
چگونه مقاله دانشمند استرالیایی در ایران دو بار به سرقت رفت؟
كاوه فیضاللهی
استرالیا در چند سال اخیر چنان دچار خشكسالی شده كه از فرط كمبود علف در مقاطعی گوسفندها را گلهگله به كشتارگاه بردهاند. همین سبب شده كه این منطقه اكنون به كانون پژوهشهای مربوط به خشكسالی تبدیل شود. یكی از دانشمندان برجستهای كه از چهرههای پیشگام این جنبش به شمار میآید، دكتر جان پاسیورا (J.Pasiioura) است كه به عنوان دانشمند پژوهشی در سازمان پژوهشهای علمیو صنعتی استرالیا (CSIRO) مشغول به كار است.
فرهنگ نقد و نقادی:چیستی، چرایی و چگونگی نقد و نقادی در اجتماعات علمی*
نعمت الله فاضلی*
مدت ها پیش مقاله ای در زمینه فرهنگ نقد در اجتماعات علمی ایران نوشته بودم و درباره اهمیت فرهنگ نقد، جایگاه و تعریف آن به طور مبسوط توضیح داده بودم. همکارم دکتر خانیکی با توجه به آن سابقه از من خواست با توجه به اهمیت موضوع مطلبی برای شماره ویژه دانشگاه مجله آیین، بنویسم. از آن جا که این شماره در شرف انتشار بود، گزیده ای از دو مقاله ای را که سابقا در این زمینه نوشته ام، ارائه خواهم داد. شاید کمی عجیب باشد، اما واقعیت آن است که با وجود اهمیت نقد در توسعه علم و دانشگاه و برغم آن که 70 سال از تاسیس نهاد آموزش عالی مدرن در ایران می گذرد، هنوز متون بسیار اندکی درباره فرهنگ نقد در اجتماعات علمی ایران نوشته شده است. همان طور که خواهیم دید، یکی از ارکان دانشگاه و اجتماع علمی و به طور کلی هرگونه اجتماع فکری و فرهنگی، نقد ونقادی است. برای دستیابی به توسعه علمی و همچنین توسعه نهاد دانشگاه، لاجرم باید به اهمیت فرهنگ نقد و نقادی بپردازیم و توجه خاصی به این زمینه مبذول داریم.
آسیب شناسی فرهنگی دانشگاه ها
غلامرضا ظریفیان*
دانشگاه ها کانون فعالیت های گسترده سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، علمی و صنفی دانشجویان هستند. در سال های گذشته ( به طور مشخص از سال 76 تا کنون ) دانشجویان با حضور فزاینده خود در فعالیت های صنفی، علمی، اجتماعی، سیاسی، ورزشی، دامنه وسیع تولید نشریات متنوع و ورود به دنیای مجازی، جنبش اجتماعی بزرگ و متفاوتی را رقم زده اند. وجود سه هزار تشکل در عرصه های مختلف فرهنگی، دو هزار نشریه، صدها نشریه الکترونیکی و برگزاری ده ها جشنواره قرآنی، فیلم و تئاتر، عکس، شعر و حضور گسترده در فعالیت های صنفی و ورزشی (المپیادهای داخلی و خارجی) از جمله زمینه های داوطلبانه ای هستند که از سل 76 تا کنون تداوم یافته اند. هر چند در دوره جدید، بخشی از فعالیت های داوطلبانه دانشجویان مورد بی توجهی و بی مهری قرار گرفته اند و دچار رکود شده اند، اما جنبش اجتماعی دانشجویی در سطحی سیال و ژلاتینی با عرصه ای کاملا متعامل و مدنی به حیات خود ادامه می دهد. طرح آسیب شناسی فرهنگی دانشگاه ها با توجه به اهمیت فعالیت های فرهنگی دانشجویان و گسترش روز افزون آن ها، از جمله اقدامات مهمی بود که توسط آقایان حمید اسماعیلی و اسماعیل خلیلی در دفتر مطالعات و تحقیقات اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در پاییز سال 1378 انجام شد. علیرغم گذشت چند سال از انجام این تحقیق، یافته های آن همچنان از ارزش و اهمیت ویژه ای برخوردارند. متن زیر حاوی چکیده مفاهیم، نظریه ها و طرح مساله این پژوهش است که با اندکی اصلاح از نظرها می گذرد.
نقدي بر سياستهاي حاكم بر وزارت علوم
جعفر توفیقی *
اصولاً آینده هر سازمان و نهاد به اندیشهها و برنامههای امروز مدیران و رهبران آن سازمان وابسته است. به عبارت دیگر، اگر سوال این باشد كه دانشگاهها در سالهای آتی دچار چه تغییرات و دگرگونیهایی میشوند، طبیعتاً باید سیاستهایی كه امروز در مورد این نهاد به اجرا گذاشته میشود، مورد نقد و بررسی قرار گیرد. از اینرو اجازه دهید در چند مورد سیاستهای جاری در مورد دانشگاهها را مورد ارزیابی قرار دهیم تا از این طریق آینده دانشگاه قابل پیشبینی باشد.
سال85 با دانشجويان سياسي و عبور آنها از «جنبش به محفل»
جنبش سرخوردگان
مریم شبانی
«وقتی به دفتر تحكیم به عنوان یكهتار جنبش دانشجویی نگاه میكنم، دچار سرخوردگی میشوم.» این جملات را حاتم قادری در آغازین روزهای سال 85 و در توصیف عملكرد دانشجویان سیاسی انجمنهای اسلامی به زبان آورد. انتقاد آن روز حاتم قادری اما رنجشی را به همراه نیاورد؛ چه آنكه دانشجویان سیاسی در یك سال گذشته خموشی و خمودگی را اصلیترین چاشنی فعالیتهای دانشجویی خود ساختند و برخلاف رسم مألوف سالهای گذشته، ماههای اخیر را در غیاب طرح و برنامه عملیاتی سالانه، گذراندند.